Arter kan gazı yorumlanması - Revizyon geçmişi

Drhasan 10.01, 9 Kasım 2018 tarihinde

2018-11-09T10:01:01Z

← Önceki sürüm		12.01, 9 Kasım 2018 tarihindeki hâli
93. satır:		93. satır:

	pH=7.30 iken  [H+]=80-30 =50 nmol/L		pH=7.30 iken  [H+]=80-30 =50 nmol/L



125. satır:		126. satır:
	\| Düşük		\| Düşük
	\|-		\|-
	\| [[Metabolik Asidoz]]		\| [[Metabolik_asidoz\|Metabolik Asidoz]]
	\| Düşük		\| Düşük
	\| Yüksek		\| Yüksek
146. satır:		147. satır:
	==== '''[[Metabolik_asidoz\|Metabolik asidoz]]''' ====		==== '''[[Metabolik_asidoz\|Metabolik asidoz]]''' ====

	pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir [[Asit\|asit]] alımı ve [[asit]] yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.		pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir [[Asit\|asit]] alımı ve [[Asit\|asit]] yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık [[asit]] yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.

	==== '''[[Solunumsal_alkaloz\|Solunumsal alkaloz]]''' ====		==== '''[[Solunumsal_alkaloz\|Solunumsal alkaloz]]''' ====

Drhasan 09.59, 9 Kasım 2018 tarihinde

2018-11-09T09:59:13Z

← Önceki sürüm		11.59, 9 Kasım 2018 tarihindeki hâli
93. satır:		93. satır:

	pH=7.30 iken  [H+]=80-30 =50 nmol/L		pH=7.30 iken  [H+]=80-30 =50 nmol/L


	=== Basit Asit Baz Dengesi bozuklukları ===		=== Basit Asit Baz Dengesi bozuklukları ===
112. satır:		113. satır:
	\| 24mEq/L		\| 24mEq/L
	\|-		\|-
	\| [[Solunumsal_asidoz \|Respiratuar Asidoz ]]		\| [[Solunumsal_asidoz\|Respiratuar Asidoz]]
	\| Düşük		\| Düşük
	\| Yüksek		\| Yüksek
139. satır:		140. satır:


	==== '''[[Solunumsal asidoz]]''' ====		==== '''[[Solunumsal_asidoz\|Solunumsal asidoz]]''' ====

	pH değerinin 7.35’in altında, PaCO2 değerinin 45 mmHg’nın üzerinde olduğu klinik tablodur. Başlıca mekanizması alveolar hipoventilasyon sonucu CO2 atılımının azalması ve kanda CO2 değerinin yükselmesidir. Solunumsal olayların kompansasyonu metabolik yoldan olur. Bunun için böbrekler devreye girer; H+ iyonu atılır ve HCO3 - iyonu tutulur. Metabolik kompansasyon yavaş gerçekleşir; optimal 2-5 günde oluşur.		pH değerinin 7.35’in altında, PaCO2 değerinin 45 mmHg’nın üzerinde olduğu klinik tablodur. Başlıca mekanizması alveolar hipoventilasyon sonucu CO2 atılımının azalması ve kanda CO2 değerinin yükselmesidir. Solunumsal olayların kompansasyonu metabolik yoldan olur. Bunun için böbrekler devreye girer; H+ iyonu atılır ve HCO3 - iyonu tutulur. Metabolik kompansasyon yavaş gerçekleşir; optimal 2-5 günde oluşur.

	==== '''[[Metabolik asidoz]]''' ====		==== '''[[Metabolik_asidoz\|Metabolik asidoz]]''' ====

	pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir [[asit]] alımı ve asit yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.		pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir [[Asit\|asit]] alımı ve [[asit]] yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.

	==== '''[[Solunumsal alkaloz]]''' ====		==== '''[[Solunumsal_alkaloz\|Solunumsal alkaloz]]''' ====

	pH değerinin 7.45 üzerinde ve PaCO2 değerinin 35 mmHg’nın altında olduğu tablodur. En sık mekanizma artmış solunum hızı ve/ veya derinliği nedeniyle PaCO2 azalmasıdır. Bu durum pH’yı hızla yükseltir. Asit baz dengesini korumak için böbrekler HCO3 - kaybını artırır. Metabolik kompansasyon 2-5 günde optimal olur.		pH değerinin 7.45 üzerinde ve PaCO2 değerinin 35 mmHg’nın altında olduğu tablodur. En sık mekanizma artmış solunum hızı ve/ veya derinliği nedeniyle PaCO2 azalmasıdır. Bu durum pH’yı hızla yükseltir. Asit baz dengesini korumak için böbrekler HCO3 - kaybını artırır. Metabolik kompansasyon 2-5 günde optimal olur.
153. satır:		154. satır:


	==== '''[[Metabolik alkaloz]]''' ====		==== '''[[Metabolik_alkaloz\|Metabolik alkaloz]]''' ====

	pH değeri 7.45’in, HCO3 - düzeyi 26 mmol/L’nin üzerindedir. Sıklıkla kuvvetli asit kaybına, daha az sıklıkla ise baz artışına bağlı olarak meydana gelir. Standart HCO3 - yükselmiştir ve baz fazlalığı vardır. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye erişir. Solunum sayısı azaltılarak CO2 yükselir. Eğer metabolik alkaloz uzar ise ve neden böbrek kaynaklı değil ise böbrekler de kompansasyona karışır. Hidrojen iyonunu tutar ve HCO3 - iyonu atar.		pH değeri 7.45’in, HCO3 - düzeyi 26 mmol/L’nin üzerindedir. Sıklıkla kuvvetli asit kaybına, daha az sıklıkla ise baz artışına bağlı olarak meydana gelir. Standart HCO3 - yükselmiştir ve baz fazlalığı vardır. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye erişir. Solunum sayısı azaltılarak CO2 yükselir. Eğer metabolik alkaloz uzar ise ve neden böbrek kaynaklı değil ise böbrekler de kompansasyona karışır. Hidrojen iyonunu tutar ve HCO3 - iyonu atar.
169. satır:		170. satır:
	\| Beklenen PaCO2 = 1.5 x HCO<sub>3</sub><sup>- </sup>+ 8±2 veya HCO3 de 1 mmol/L’lik azalma PaCO2 de 1.0-1.3 mmHg’lik azalma yapar		\| Beklenen PaCO2 = 1.5 x HCO<sub>3</sub><sup>- </sup>+ 8±2 veya HCO3 de 1 mmol/L’lik azalma PaCO2 de 1.0-1.3 mmHg’lik azalma yapar
	\|-		\|-
	\| [[Metabolik alkaloz]]		\| [[Metabolik_alkaloz\|Metabolik alkaloz]]
	\| HCO3 -’daki her 1 mmol/L’lik artış için PaCO2 0.6-0.7 mmHg artar		\| HCO3 -’daki her 1 mmol/L’lik artış için PaCO2 0.6-0.7 mmHg artar
	\|-		\|-
175. satır:		176. satır:
	\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   1 mmol/L artar, pH 0.08 azalır		\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   1 mmol/L artar, pH 0.08 azalır
	\|-		\|-
	\| [[Solunumsal asidoz]] (kronik)		\| [[Solunumsal_asidoz\|Solunumsal asidoz]] (kronik)
	\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   3-4 mmol/L artar, pH 0.03 azalır		\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   3-4 mmol/L artar, pH 0.03 azalır
	\|-		\|-
181. satır:		182. satır:
	\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>   2 mmol/L azalır, pH 0.08 artar		\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>   2 mmol/L azalır, pH 0.08 artar
	\|-		\|-
	\| [[Solunumsal alkaloz]] (kronik)		\| [[Solunumsal_alkaloz\|Solunumsal alkaloz]] (kronik)
	\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>  5 mmol/L azalır, pH 0.03 artar		\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>  5 mmol/L azalır, pH 0.03 artar
	\|}		\|}
187. satır:		188. satır:
	=== Karışık Asit Baz Bozuklukları ===		=== Karışık Asit Baz Bozuklukları ===

	Karışık (mikst) bozukluk iki ya da daha çok primer bozukluğun beraber görülmesidir. Değişik kombinasyonlar sonucu hastanın kan pH’sı belirlenir. Kombinasyonların aynı yönde olması kan pH’sını tehlikeli düzeylere getirebilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de respiratuar asidoz varsa pH belirgin derecede asit tarafa kayar. Buna karşılık bazı karışık bozukluklarda patolojiler pH’yı ters yönlerde etkilemeye çalışır; sonuçta kan pH’sı pek etkilenmez, hatta normal kalabilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de [[metabolik alkaloz]] varsa, kan pH’sı normal düzeylerde kalabilir. Hastadaki asit-baz bozukluğunun basit veya karışık olup olmadığının saptanabilmesi için, beklenen kompansasyon cevaplarını bilmek gereklidir.		Karışık (mikst) bozukluk iki ya da daha çok primer bozukluğun beraber görülmesidir. Değişik kombinasyonlar sonucu hastanın kan pH’sı belirlenir. Kombinasyonların aynı yönde olması kan pH’sını tehlikeli düzeylere getirebilir. Örneğin, bir hastada hem [[metabolik asidoz]], hem de respiratuar asidoz varsa pH belirgin derecede asit tarafa kayar. Buna karşılık bazı karışık bozukluklarda patolojiler pH’yı ters yönlerde etkilemeye çalışır; sonuçta kan pH’sı pek etkilenmez, hatta normal kalabilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de [[metabolik alkaloz]] varsa, kan pH’sı normal düzeylerde kalabilir. Hastadaki asit-baz bozukluğunun basit veya karışık olup olmadığının saptanabilmesi için, beklenen kompansasyon cevaplarını bilmek gereklidir.

	Aşağıdaki durumlarla karşılaşıldığında karışık asit-baz bozuklukları düşünülmelidir:		Aşağıdaki durumlarla karşılaşıldığında karışık asit-baz bozuklukları düşünülmelidir:

Drhasan 09.57, 9 Kasım 2018 tarihinde

2018-11-09T09:57:56Z

← Önceki sürüm		11.57, 9 Kasım 2018 tarihindeki hâli
9. satır:		9. satır:
	**Kompansasyon olup olmadığı değerlendirilir.		**Kompansasyon olup olmadığı değerlendirilir.

	[[Asit]]-baz bozukluğunun [[Akut\|akut]]-kronik, basit veya mikst özelliği belirlenir.		[[Asit\|Asit]]-baz bozukluğunun [[Akut\|akut]]-kronik, basit veya mikst özelliği belirlenir.

	== Oksijenasyon ==		== Oksijenasyon ==
40. satır:		40. satır:
	\| %29		\| %29
	\|-		\|-
	\| [[Nazal]] 3 l/dk		\| [[Nazal\|Nazal]] 3 l/dk
	\| %34		\| %34
	\|-		\|-
	\| Nazal 4 l/dk		\| [[Nazal]] 4 l/dk
	\| %38		\| %38
	\|-		\|-
112. satır:		112. satır:
	\| 24mEq/L		\| 24mEq/L
	\|-		\|-
	\| Respiratuar Asidoz		\| [[Solunumsal_asidoz \|Respiratuar Asidoz ]]
	\| Düşük		\| Düşük
	\| Yüksek		\| Yüksek
118. satır:		118. satır:
	\| Yüksek		\| Yüksek
	\|-		\|-
	\| Respiratuar Alkaloz		\| [[Solunumsal_alkaloz\|Respiratuar Alkaloz]]
	\| Yüksek		\| Yüksek
	\| Düşük		\| Düşük
124. satır:		124. satır:
	\| Düşük		\| Düşük
	\|-		\|-
	\| Metabolik Asidoz		\| [[Metabolik Asidoz]]
	\| Düşük		\| Düşük
	\| Yüksek		\| Yüksek
130. satır:		130. satır:
	\| Düşük		\| Düşük
	\|-		\|-
	\| [[Metabolik alkaloz]]		\| [[Metabolik_alkaloz\|Metabolik alkaloz]]
	\| Yüksek		\| Yüksek
	\| Düşük		\| Düşük
139. satır:		139. satır:


	==== '''Solunumsal asidoz''' ====		==== '''[[Solunumsal asidoz]]''' ====

	pH değerinin 7.35’in altında, PaCO2 değerinin 45 mmHg’nın üzerinde olduğu klinik tablodur. Başlıca mekanizması alveolar hipoventilasyon sonucu CO2 atılımının azalması ve kanda CO2 değerinin yükselmesidir. Solunumsal olayların kompansasyonu metabolik yoldan olur. Bunun için böbrekler devreye girer; H+ iyonu atılır ve HCO3 - iyonu tutulur. Metabolik kompansasyon yavaş gerçekleşir; optimal 2-5 günde oluşur.		pH değerinin 7.35’in altında, PaCO2 değerinin 45 mmHg’nın üzerinde olduğu klinik tablodur. Başlıca mekanizması alveolar hipoventilasyon sonucu CO2 atılımının azalması ve kanda CO2 değerinin yükselmesidir. Solunumsal olayların kompansasyonu metabolik yoldan olur. Bunun için böbrekler devreye girer; H+ iyonu atılır ve HCO3 - iyonu tutulur. Metabolik kompansasyon yavaş gerçekleşir; optimal 2-5 günde oluşur.

	==== '''Metabolik asidoz''' ====		==== '''[[Metabolik asidoz]]''' ====

	pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir asit alımı ve asit yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.		pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir [[asit]] alımı ve asit yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.

	==== '''Solunumsal alkaloz''' ====		==== '''[[Solunumsal alkaloz]]''' ====

	pH değerinin 7.45 üzerinde ve PaCO2 değerinin 35 mmHg’nın altında olduğu tablodur. En sık mekanizma artmış solunum hızı ve/ veya derinliği nedeniyle PaCO2 azalmasıdır. Bu durum pH’yı hızla yükseltir. Asit baz dengesini korumak için böbrekler HCO3 - kaybını artırır. Metabolik kompansasyon 2-5 günde optimal olur.		pH değerinin 7.45 üzerinde ve PaCO2 değerinin 35 mmHg’nın altında olduğu tablodur. En sık mekanizma artmış solunum hızı ve/ veya derinliği nedeniyle PaCO2 azalmasıdır. Bu durum pH’yı hızla yükseltir. Asit baz dengesini korumak için böbrekler HCO3 - kaybını artırır. Metabolik kompansasyon 2-5 günde optimal olur.
153. satır:		153. satır:


	==== '''Metabolik alkaloz''' ====		==== '''[[Metabolik alkaloz]]''' ====

	pH değeri 7.45’in, HCO3 - düzeyi 26 mmol/L’nin üzerindedir. Sıklıkla kuvvetli asit kaybına, daha az sıklıkla ise baz artışına bağlı olarak meydana gelir. Standart HCO3 - yükselmiştir ve baz fazlalığı vardır. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye erişir. Solunum sayısı azaltılarak CO2 yükselir. Eğer metabolik alkaloz uzar ise ve neden böbrek kaynaklı değil ise böbrekler de kompansasyona karışır. Hidrojen iyonunu tutar ve HCO3 - iyonu atar.		pH değeri 7.45’in, HCO3 - düzeyi 26 mmol/L’nin üzerindedir. Sıklıkla kuvvetli asit kaybına, daha az sıklıkla ise baz artışına bağlı olarak meydana gelir. Standart HCO3 - yükselmiştir ve baz fazlalığı vardır. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye erişir. Solunum sayısı azaltılarak CO2 yükselir. Eğer metabolik alkaloz uzar ise ve neden böbrek kaynaklı değil ise böbrekler de kompansasyona karışır. Hidrojen iyonunu tutar ve HCO3 - iyonu atar.
166. satır:		166. satır:
	\| '''  [[Kompansatuvar\|Kompansatuvar]] yanıt değerleri'''		\| '''  [[Kompansatuvar\|Kompansatuvar]] yanıt değerleri'''
	\|-		\|-
	\| [[Metabolik asidoz]]		\| [[Metabolik_asidoz\|Metabolik asidoz]]
	\| Beklenen PaCO2 = 1.5 x HCO<sub>3</sub><sup>- </sup>+ 8±2 veya HCO3 de 1 mmol/L’lik azalma PaCO2 de 1.0-1.3 mmHg’lik azalma yapar		\| Beklenen PaCO2 = 1.5 x HCO<sub>3</sub><sup>- </sup>+ 8±2 veya HCO3 de 1 mmol/L’lik azalma PaCO2 de 1.0-1.3 mmHg’lik azalma yapar
	\|-		\|-
	\| Metabolik alkaloz		\| [[Metabolik alkaloz]]
	\| HCO3 -’daki her 1 mmol/L’lik artış için PaCO2 0.6-0.7 mmHg artar		\| HCO3 -’daki her 1 mmol/L’lik artış için PaCO2 0.6-0.7 mmHg artar
	\|-		\|-
	\| [[Solunumsal asidoz]] ([[Akut\|akut]])		\| [[Solunumsal_asidoz\|Solunumsal asidoz]] ([[Akut\|akut]])
	\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   1 mmol/L artar, pH 0.08 azalır		\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   1 mmol/L artar, pH 0.08 azalır
	\|-		\|-
	\| Solunumsal asidoz (kronik)		\| [[Solunumsal asidoz]] (kronik)
	\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   3-4 mmol/L artar, pH 0.03 azalır		\| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 <sup>-</sup>   3-4 mmol/L artar, pH 0.03 azalır
	\|-		\|-
	\| [[Solunumsal alkaloz]] ([[akut]])		\| [[Solunumsal_alkaloz\|Solunumsal alkaloz]] ([[Akut\|akut]])
	\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>   2 mmol/L azalır, pH 0.08 artar		\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>   2 mmol/L azalır, pH 0.08 artar
	\|-		\|-
	\| Solunumsal alkaloz (kronik)		\| [[Solunumsal alkaloz]] (kronik)
	\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>  5 mmol/L azalır, pH 0.03 artar		\| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3<sup>-</sup>  5 mmol/L azalır, pH 0.03 artar
	\|}		\|}
187. satır:		187. satır:
	=== Karışık Asit Baz Bozuklukları ===		=== Karışık Asit Baz Bozuklukları ===

	Karışık (mikst) bozukluk iki ya da daha çok primer bozukluğun beraber görülmesidir. Değişik kombinasyonlar sonucu hastanın kan pH’sı belirlenir. Kombinasyonların aynı yönde olması kan pH’sını tehlikeli düzeylere getirebilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de respiratuar asidoz varsa pH belirgin derecede asit tarafa kayar. Buna karşılık bazı karışık bozukluklarda patolojiler pH’yı ters yönlerde etkilemeye çalışır; sonuçta kan pH’sı pek etkilenmez, hatta normal kalabilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de metabolik alkaloz varsa, kan pH’sı normal düzeylerde kalabilir. Hastadaki asit-baz bozukluğunun basit veya karışık olup olmadığının saptanabilmesi için, beklenen kompansasyon cevaplarını bilmek gereklidir.		Karışık (mikst) bozukluk iki ya da daha çok primer bozukluğun beraber görülmesidir. Değişik kombinasyonlar sonucu hastanın kan pH’sı belirlenir. Kombinasyonların aynı yönde olması kan pH’sını tehlikeli düzeylere getirebilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de respiratuar asidoz varsa pH belirgin derecede asit tarafa kayar. Buna karşılık bazı karışık bozukluklarda patolojiler pH’yı ters yönlerde etkilemeye çalışır; sonuçta kan pH’sı pek etkilenmez, hatta normal kalabilir. Örneğin, bir hastada hem metabolik asidoz, hem de [[metabolik alkaloz]] varsa, kan pH’sı normal düzeylerde kalabilir. Hastadaki asit-baz bozukluğunun basit veya karışık olup olmadığının saptanabilmesi için, beklenen kompansasyon cevaplarını bilmek gereklidir.

	Aşağıdaki durumlarla karşılaşıldığında karışık asit-baz bozuklukları düşünülmelidir:		Aşağıdaki durumlarla karşılaşıldığında karışık asit-baz bozuklukları düşünülmelidir:
198. satır:		198. satır:
	=== Anyon Açığı ===		=== Anyon Açığı ===

	Metabolik asidozun değerlendirilmesinde ve tedavisinin yönlendirilmesinde “[[anyon]] açığı” kavramı önemli bir yer tutar. Plazmadaki protein, sulfat, fosfat, laktat gibi anyonlar rutinde ölçülmezler. Bu nedenle, (anyonların toplamı ile katyonların toplamı her zaman birbirlerine tamamen eşit olduğu halde) ölçülen katyonlar, ölçülen anyonlardan daha fazladır. Buna anyon açığı (anion gap) denir.		Metabolik asidozun değerlendirilmesinde ve tedavisinin yönlendirilmesinde “[[Anyon\|anyon]] açığı” kavramı önemli bir yer tutar. Plazmadaki protein, sulfat, fosfat, laktat gibi anyonlar rutinde ölçülmezler. Bu nedenle, (anyonların toplamı ile katyonların toplamı her zaman birbirlerine tamamen eşit olduğu halde) ölçülen katyonlar, ölçülen anyonlardan daha fazladır. Buna [[anyon]] açığı (anion gap) denir.

	'''Anyon açığı = [Na+] – ([Cl<sup>-</sup> + HCO3<sup>-</sup>])'''		'''Anyon açığı = [Na+] – ([Cl<sup>-</sup> + HCO3<sup>-</sup>])'''

Drhasan 09.53, 9 Kasım 2018 tarihinde

2018-11-09T09:53:17Z

Değişiklikleri göster

95.12.140.106 18.05, 8 Kasım 2018 tarihinde

2018-11-08T18:05:55Z

Değişiklikleri göster

88.224.119.211: " '''Oksijenasyon'''u değerlendirmek için PaO2 incelenir. '''Ventilasyon'''u değerlendirmek için PaCO2 incelenir. *'''Gaz alışverişi'''ni değerlend..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

2018-11-07T18:29:34Z

" *'''Oksijenasyon'''u değerlendirmek için PaO2 incelenir. *'''Ventilasyon'''u değerlendirmek için PaCO2 incelenir. *'''Gaz alışverişi'''ni değerlend..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

Yeni sayfa

*'''Oksijenasyon'''u değerlendirmek için PaO2 incelenir.
*'''Ventilasyon'''u değerlendirmek için PaCO2 incelenir.
*'''Gaz alışverişi'''ni değerlendirmek için P(A-a)O2 hesaplanır.
*'''[[Asit]]-baz dengesi''' incelenir.
**Genel değerlendirme için pH’a bakılır,
**PaCO2 ve HCO3 incelenerek respiratuar ve metabolik durum saptanır.
**Primer asit-baz bozukluğunun ayırıcı tanısı yapılır.
**Kompansasyon olup olmadığı değerlendirilir.

Asit-baz bozukluğunun [[akut]]-kronik, basit veya mikst özelliği belirlenir.

== Oksijenasyon ==

Dokuların canlılığını sürdürebilmesi için oksijenin atmosferden dokulara verilmesi şarttır. Bu solunum ve kardiyovasküler sistemin birlikte çalışması ile başarılır. Oksijenin dokulara iletim basamakları;

*Akciğerlerce oksijenin alınması,
*Oksijenin kana transferi,
*Kanda oksijenin taşınması,
*Dokulara oksijenin getirilmesi,
*Dokulara oksijenin geçişi şeklindedir.

Herhangi bir noktadaki bozukluk dokunun oksijenlenmesini bozarak hipoksiye yol açar. Oksijen atmosferden kana ve kandan dokulara parsiyel basınç farkı ile geçer. Belirli noktalardaki oksijen parsiyel basınçları (mmHg); atmosfer 159, trakea 149.5, alveoller 109.6, arter kanı 100, periferik dokular 25 mmHg şeklindedir. Ancak PaO2 yaklaşık 95 mmHg (> 90 mmHg)’dır. Ven kanının oksijen parsiyel basıncı (PvO2 ) 40 mmHg’dır.

Oksijenizasyon arter kan gazı çalışılarak veya pulse oksimetri ile değerlendirilebilir. Pulse oksimetreler kan gazı yerine kullanılmamalıdır, bu cihazlar sadece O2 ile bağlanmış hemoglobin konsantrasyonunu infrared ışığı absorbsiyonu ile ölçerler ve birçok çevresel değişkenden etkilenirler, ayrıca parsiyel arteriyel O2 (PaO2 ), parsiyel karbondioksit basıncı (PCO2 ), Hgb, bikarbonat (HCO3 ) ve Ph için belirleyiciliği yoktur. Pulse oksimetreler ''karboksi hemoglobin (Hgb) varlığı''nda  ve ''siyanid zehirlenmeleri''nde yanlış yüksek sonuç gösterirken ''lokal perfüzyon bozukluğu'', ''[[hipotermi]]'', ''arterio-venöz fistül,'' ''vasopressör kullanımı, flörosan ışıkta, tırnak üzerindeki parlatıcı'' gibi kimyasallar olmasında yanlış düşük sonuç, methemoglobinemide %80-85 civarında  göstermektedir.

Kuru oda havasında %21 oksijen (O2 ) olduğu için havada bulunan oksijen basıncı (PO2 ): 0.21x760=159 mmhg’dır. FiO2 inspire edilen O2 oranı olarak tariflenir. FiO2 dakikadaki solunum miktarına ve havada bulunan O2 ’ye bağlı olarak değişmektedir.

{| border="1"
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | '''Verilen O2 e göre tahmini FiO2'''
|-
| '''Verilen O2 miktarı'''
| '''Tahmini FiO2'''
|-
| [[Nazal]] 1 l/dk
| %25
|-
| Nazal 2 l/dk
| %29
|-
| Nazal 3 l/dk
| %34
|-
| Nazal 4 l/dk
| %38
|-
| Maske ile 4-15 l/dk
| %35-%60
|-
| Rezervuarlı Non-rebreather maske ile 10-12 l/dk   
| %95
|}

 

{| border="1"
|-
| ''' İnspire edilen O2 yüzdesi   ''' 
| 21%  
| 40%  
| 60%  
| 80%  
| 100%  
|-
|  '''Beklenen PaO2'''
| 100
| 227
| 370
| 512
| 655
|}

Alveole-arteriyal O2 gradienti (A-a gradient) alveolar oksijenizasyonun iyi bir göstergesidir. A-a gradient alveolde bulunan havadaki parsiyel O2 basıncı (PAO2 ) ile arter kanı parsiyel O2 basıncı (PaO2 ) arasındaki farka eşittir.

'''p(A-a)O2 = [FiO2 x (Patm-Psu) - (1.25 x PaCO2 )]- PaO2 '''veya pratik olarak '''p(A-a)O2 = [150-(1.25 x PaCO2 )]–PaO2 '''formülüyle hesaplanabilir. Patm=barometrik basınç; deniz seviyesinde 760 mmHg’dir. Yüksek parsiyel basıncı nedeni ile oksijen alveolden sürekli olarak kapiller içine geçer. Bu olay sürekli olduğundan alveoler oksijen basıncı PaO2’den bir miktar yüksektir. İnspire edilen gazdaki oksijen oranı yükselirse alveoler O2 parsiyel basıncı yükselir (PAO2).

Örneğin; %40 oksijen verilirse; PAO2= [40/100 x (760-47)]-40= 245.2 mmHg olur. Buna karşılık inspire edilen oksijen oranı azalırsa; örneğin %15’e düşerse; PAO2= [15/100 x (760-47)]-40= 67 mmHg’ya düşer.<ref name="Bö"> Börekçi Ş, Umut S. Arter kan gazı analizi, alma tekniği ve
yorumlanması. Türk Toraks Dergisi 2011;12(Ek 1):5-9</ref><ref name="Ac">Acıcan T.Arter kan gazları.Yoğun Bakım Dergisi 2003;3:160-
75.</ref>

== Asit Baz Değişiklikleri ==

Plazma H + iyonu konsantrasyonu normal değeri 40 nmol/l’dır. Bu değer kan gazında Ph 7.40’a denk gelir. Ph H + iyonunun logaritmik transformasyonudur. Öncelikle kan gazı analiz sonucu doğruluğunu değerlendimek için H+ değerine bakılır

[H+]=24 X ( PaCO2 / [HCO3-] )  eşitliğiyle bulunur.

Örneğin: HCO3 = 24 pCO2: 40 olduğu durumda  H+ = 24 X (40/24)= 40nmol/L olmalıdır. 

pH 7.28-7.45  aralığında iken pratik olarak  [H+] = 80 - ( pH’nın son iki rakamı) eşitliğiyle bulunur.  

pH=7.40 iken  [H+]=80-40=40 nmol/L

pH=7.30 iken  [H+]=80-30 =50 nmol/L

=== Basit Asit Baz Dengesi bozuklukları ===

 

{| class="wikitable"
|-
!  
! PH
! H+
! PaCO2
! HCO3
|-
| Normal
| 7.4
| 40 mEq/L  
| 40mmHg 
| 24mEq/L 
|-
| Respiratuar Asidoz
| Düşük 
| Yüksek
| Yüksek
| Yüksek
|-
| Respiratuar Alkaloz    
| Yüksek  
| Düşük
| Düşük
| Düşük
|-
| Metabolik Asidoz
| Düşük
| Yüksek
| Düşük
| Düşük
|-
| Metabolik alkaloz
| Yüksek
| Düşük
| Yüksek
| Yüksek
|}

 

==== '''Solunumsal asidoz''' ====

pH değerinin 7.35’in altında, PaCO2 değerinin 45 mmHg’nın üzerinde olduğu klinik tablodur. Başlıca mekanizması alveolar hipoventilasyon sonucu CO2 atılımının azalması ve kanda CO2 değerinin yükselmesidir. Solunumsal olayların kompansasyonu metabolik yoldan olur. Bunun için böbrekler devreye girer; H+ iyonu atılır ve HCO3 - iyonu tutulur. Metabolik kompansasyon yavaş gerçekleşir; optimal 2-5 günde oluşur.

==== '''Metabolik asidoz''' ====

pH 7.35’in, HCO3 - düzeyi 22 mmol/L’nin altındadır. Kuvvetli bir asit alımı ve asit yükü artımı veya böbrekler ya da gastrointestinal sistem yolu ile aşırı HCO3 - kaybı nedeniyle ortaya çıkar. En sık asit yükü artışına bağlı oluşur. Kompansasyon öncelikli olarak solunum sistemi aracılığıyla olur. Artan H+ iyon konsantrasyonu solunum merkezini uyararak hiperventilasyon yapar. “Kussmaul solunum” ile CO2 atılımı artar. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye ulaşır. Eğer metabolik asidozun birincil nedeni böbrekler değilse, böbrekler de daha sonradan kompansasyona katılır.

==== '''Solunumsal alkaloz''' ====

 pH değerinin 7.45 üzerinde ve PaCO2 değerinin 35 mmHg’nın altında olduğu tablodur. En sık mekanizma artmış solunum hızı ve/ veya derinliği nedeniyle PaCO2 azalmasıdır. Bu durum pH’yı hızla yükseltir. Asit baz dengesini korumak için böbrekler HCO3 - kaybını artırır. Metabolik kompansasyon 2-5 günde optimal olur.

==== '''Metabolik alkaloz''' ====

pH değeri 7.45’in, HCO3 - düzeyi 26 mmol/L’nin üzerindedir. Sıklıkla kuvvetli asit kaybına, daha az sıklıkla ise baz artışına bağlı olarak meydana gelir. Standart HCO3 - yükselmiştir ve baz fazlalığı vardır. Solunumsal kompansasyon dakikalar içinde başlar ve 12-24 saatte en üst düzeye erişir. Solunum sayısı azaltılarak CO2 yükselir. Eğer metabolik alkaloz uzar ise ve neden böbrek kaynaklı değil ise böbrekler de kompansasyona karışır. Hidrojen iyonunu tutar ve HCO3 - iyonu atar.

{|
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | '''Basit asit-baz dengesi bozukluğunda beklenen [[kompansatuvar]] yanıtlar'''
|-
| '''Asit-baz dengesi bozukluğu  '''
| '''  Kompansatuvar yanıt değerleri'''
|-
| Metabolik asidoz
| Beklenen PaCO2 = 1.5 x HCO3 - + 8±2 veya HCO3 de 1 mmol/L’lik azalma PaCO2 de 1.0-1.3 mmHg’lik azalma yapar
|-
| Metabolik alkaloz
| HCO3 -’daki her 1 mmol/L’lik artış için PaCO2 0.6-0.7 mmHg artar
|-
| Solunumsal asidoz (akut)
| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 - 1 mmol/L artar, pH 0.08 azalır
|-
| Solunumsal asidoz (kronik)
| Her 10 mmHg PaCO2 artışı için HCO3 - 3-4 mmol/L artar, pH 0.03 azalır
|-
| Solunumsal alkaloz (akut)
| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3 - 2 mmol/L azalır, pH 0.08 artar
|-
| Solunumsal alkaloz (kronik)
| Her 10 mmHg PaCO2 azalışı için HCO3 - 5 mmol/L azalır, pH 0.03 artar
|}

 

[[Category:Kan Gazı]]

[[Kategori:Kan_Gazı]]