https://tiplopedi.com/index.php?action=history&feed=atom&title=B1_Vitamini_Tedavide_Kullan%C4%B1m 2026-04-04T00:32:20Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.38.2 https://tiplopedi.com/index.php?title=B1_Vitamini_Tedavide_Kullan%C4%B1m&diff=683&oldid=prev 2018-09-13T20:08:56Z

<p>1 revizyon içe aktarıldı</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="tr"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Önceki sürüm</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">22.08, 13 Eylül 2018 tarihindeki hâli</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="tr"><div class="mw-diff-empty">(Fark yok)</div> </td></tr></table>

Drhasan https://tiplopedi.com/index.php?title=B1_Vitamini_Tedavide_Kullan%C4%B1m&diff=682&oldid=prev 2015-03-08T18:57:40Z

<p></p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>Tiamin eksikliği genellikle başka vitamin eksiklikleri ve kalori yetersizliği ile<br /> birliktedir. Eskiden olduğu gibi günümüzde de saf tiamin eksikliği görmek hemen<br /> hemen olanaksızdır. Ancak gönüllü kimselerle yapılan denemelerde başka her<br /> bakımdan yeterli yalnız tiamin bakımından eksik diyetler uygulanmıştır. İlk<br /> ortaya çıkan belirtiler iştahsızlık ve anksiete (kaygı, gerginlik) haline [[benzen]]<br /> [[psişik]] belirtilerdir. Ancak bu belirtilerin ne ölçüde tiamin eksikliğine ne ölçüde<br /> özel diyetin yarattığı [[psişik]] sıkıntıya bağlı olduğu da belli değildir. Ağızda<br /> görülen sorunlar arasında dilde yanma, tat kaybı, ağız mukozasında aşırı<br /> duyarlılık. Tiamin ve insan tükrüğünde bulunan bakterilerin büyümesini inhibe<br /> eder.<br /> <br /> Tiamin eksikliği;<br /> # besinsel olarak az B1 vitamini alınmasına,<br /> # mide-bağırsak kanalından emilimin bozulmasına,<br /> # B1 vitaminine gereksinmenin artmasına bağlı olabilir.<br /> <br /> === B1 vitamini eksikliğinde ===<br /> *İştahsızlık,<br /> *Depresyon,&amp;nbsp;<br /> *Yorgunluk,<br /> *Sindirim rahatsızlıkları,<br /> *Kas ve sinir rahatsızlıkları,<br /> *Beriberi&amp;nbsp; hastalığı görülebilir.<br /> <br /> B1 vitamini eksikliği iki grupta incelenebilir:<br /> <br /> === a. Hafif B1 Vitamini Eksikliği ===<br /> <br /> Daha çok kadınlarda görülür. Geliri iyi olmasına rağmen kilo almamak için<br /> bilinçsiz bir şekilde rejim yapanlarda, gebelik ve emzirme gibi B1 vitamini<br /> ihtiyacının arttığı hallerde rastlanabilir. Bu bireylerde iştahsızlık, kuvvetsizlik,<br /> öğleden sonra daha da artan yorgunluk hali, ruhsal gerginlik ve sıkıntı, kabızlık<br /> gibi müphem şikayetler [[psikojenik]] veya değişik nedenlere bağlı şikayetler<br /> olabileceği gibi B1 vitamininin hafif eksikliğine bağlı şikayetler olabilir. İyi alınan<br /> bir beslenme anamnezi, muayenede tendon reflekslerinin yavaş ve cansız oluşu<br /> ve sonunda baldır kaslarının ağrılı durumu ile tanı konabilir. Belirtiler &#039;minimal<br /> hipotroidi&#039; ile karışabilir. Böyle durumlarda bir yandan tiroid incelemeleri<br /> yapılırken bir yandan da B1 vitaminine hastanın verdiği cevap araştırılabilir. Hafif<br /> B1 vitamini yetersizliği düşük gelir nedeniyle beslenmesi yetersiz olanlarda<br /> görülebilir. Böyle durumlarda kişiler tek tek veya kitle halinde eğitilebilir. Kısıtlı<br /> imkanlarla besin maddelerini alanlar en uygun ve yararlı olanları seçmeli,<br /> örneğin beyaz un yerine esmer unu tercih etmeli, baklagillere önem vermeli,<br /> sakatat almalı, yemekleri özellikle sebzeleri vitaminlerini en az kaybedecek<br /> şekilde pişirmeli (örnek olarak; önce yıkayıp sonra ayıklayıp doğramalı,<br /> sebzeleri kaynar suda haşlamalı, haşladıktan sonra hiçbirinin suyunu<br /> dökmemeli) ve çeşitli besinlere yönelmeli, özellikle gebe ve büyüme çağında<br /> olanların beslenmesine aile içinde ayrı bir özen gösterilmelidir.<br /> <br /> === b. Beriberi ===<br /> <br /> Eskiden beriberi hastalığı, başlıca beslenme kaynağı pirinç olan Uzak Doğu<br /> insanlarının yaygın bir hastalığı idi. Bu ifadenin, Malezya dilinde güçsüz<br /> anlamına gelen &#039;beri&#039; sözcüğünden türemiş bir isim olduğu sanılmaktadır. Yüz<br /> yıl önce Japon deniz birliklerinde hekimlik yapan Takaki, gemiciler arasında çok<br /> yaygın bir hastalık olan beriberinin, gemiciler pirinç yerine bol sebze ve etle<br /> beslenirse görülmediğini dolayısı ile besinsel bir hastalık olduğunu tanımlamıştı.<br /> Takaki bu eksikliğin protein eksikliği olduğunu sanmıştı. 1910&#039;lardan itibaren B1<br /> vitamini bilgisinin yayılması ile Doğu ve Güney Doğu Asya&#039;da pirincin terbiye<br /> usulleri değişti ve beriberi de hızla azaldı. Beriberi tarihinde gerçekten ilginç<br /> olaylar vardır. 1916&#039;da Türkler Kut-el Emare’yi kuşattıkları zaman içerde kalan<br /> birliklerden Hintli askerler işlem görmemiş buğdaydan yapılan lapayı yemek<br /> zorunda kaldıkları için beriberiye yakalanmamışken, aynı yerde kuşatılmış olan<br /> İngiliz askerleri ise beyaz ekmek yediklerinden beriberiye tutulmuşlardır.<br /> Günümüzde artık Uzak Doğu’da besinsel B1 vitamini eksikliği pek<br /> görülmemektedir. Tayland&#039;ın bazı köylerinde halk başlıca çiğ fakat fermente<br /> olmuş balık yemekte, çay yaprağı çiğnemektedir. Bu besinlerde mevcut<br /> tiaminaz enzimi zaten az miktarda alınmış olan B1 vitamini tahrip etmekte ve bu<br /> köylülerde beriberi görülmektedir.<br /> <br /> Beriberi şu klinik tablolarda toplanabilir:<br /> <br /> ====Bebek beriberisi====<br /> Anne sütü ile beslenen 2-5 aylık bebeklerde görülebilir. Annede aşikar beriberi olmamakla birlikte B1 vitamini eksikliğinin<br /> sınırında yaşamaktadır. Sütündeki tiamin bebek için yetersizdir. Ağır şekilleri<br /> ani ve nedensiz kalp yetersizliği ile kendini belli eder. Bebek huysuzdur, ağlar,<br /> vücut şiştir, dudaklar ve parmak uçları morarır. Tedavi edilmezse bebek 2-3 gün<br /> içinde kaybedilir. Daha hafif ve kronik şekillerinde kas gevşekliği, inatçı kabızlık,<br /> kusmalar, kalp yetersizliği (daha yavaş ve sinsi seyirli) görülür. Günümüzde<br /> bebek beriberisi, bilindiği kadarı ile Burma ve Tayland&#039;da bir sağlık sorunu<br /> olmaya devam etmektedir.<br /> <br /> ==== Yaş beriberi ====<br /> Ödem en önde gelen belirtidir. Bacaklar, yüz ve gövde<br /> şiştir. Plevra ve periton boşluğuna sıvı toplanır. Nefes darlığı olabilir. Kalp<br /> yetersizliği yapacak başka bir neden ortada yoktur. Baldırlar ağrılıdır. Kalp aşırı<br /> büyümüştür. Parmak uçları soğur ve morarırsa kalp debisi iyice düşmüş<br /> demektir ve ölüm yaklaşmıştır.<br /> <br /> ==== Kuru beriberi ====<br /> Egemen belirti nöropatidir. Hasta iştahsızlık ve<br /> güçsüzlük yanında en çok bacaklarını zor kaldırmaktan ve zorlukla<br /> yürüyebilmekten şikayet eder. Ayaklarda karıncalanma ve uyuşma hissi olabilir.<br /> Tibia üzerinde yüzeysel duyu kaybı oldukça yüksektir. Kaslar gittikçe erir.<br /> Beriberinin yaygın olduğu dönemler Uzak Doğu&#039;da böyle hastaların yıllarca<br /> yaşamını sürdürdüğü hatta çalıştığını fakat veriminin çok düşük olduğunu<br /> görmek mümkündü. Bu hastalar sonunda yatalak olup ölmekte ve araya giren<br /> enfeksiyonlar da ölümü kolaylaştırmaktaydı.<br /> <br /> ==== Alkolik beriberi ====<br /> <br /> Bu tip beriberi vakaları artık bütün dünyada seyrek<br /> rastlanan vakalar haline gelmiştir.<br /> <br /> * Alkolik nöropati<br /> * Alkolik kardiomyopati<br /> * Wernicke- Korsakoff sendromu<br /> * Ağır laktik asidoz<br /> <br /> Alkole bağlı beriberinin en yaygın şekli alkole bağlı nöropatidir. Kuru beriberiye<br /> karşılıktır. Polinöropatiler çok değişik nedenlerle oluşabilmektedir. Bir periferik<br /> nöropatiyi alkole bağlarken dikkatli olmak gerekir. Hasta alkol almakta olan biri<br /> olabilir fakat nöropatisi başka bir nedenle gelişmiş olabilir. Alkole bağlı<br /> kardiomyopati de yaş beriberiye karşılıktır. Alkole bağlı kardiomyopati genellikle<br /> iyi beslenmeyen ve haftalarca aşırı alkol alan bir kimsede ani başlayan kalp<br /> yetersizliği belirtileriyle ortaya çıkar. Alkole bağlı kardiomyopatinin oluşmasında<br /> en önemli etken tiamin eksikliği olmakla birlikte alkolün myokardium üzerine<br /> doğrudan zehirli etkisi ve aşırı bira içenlerde bazı firmaların biraya kattığı<br /> kobaltın yaptığı kardiomyopati de söz konusu olabilir.<br /> <br /> Wernicke-Korsakoff Sendromu ise alkoliklerde uzun zamandan beri tanınmış<br /> olan bir sendromdur. Wernicke, bu sendromun nörolojik yönlerini tanımlamıştı.<br /> Göz hareketlerinde felçler, ataksi ve nistagmus dikkati çeker. Tedavide yüksek<br /> dozda B1 vitamini kullanılmazsa hastalık öldürücüdür. Korsakoff ise aynı<br /> hastalığın daha çok psikiyatrik sayılabilecek belirtilerini tanımlamıştır. Bu<br /> belirtiler arasında öğrenme ve akılda tutma yeteneğinin iyice azalması ve<br /> uydurma (confobulation) vardır. Hasta biraz önce ne yaptığını unutur fakat<br /> unuttum demez ayrıntılı bir masal anlatır. Burada tiamin tedavisine hastanın<br /> vermiş olduğu cevap daha yavaştır ve tam düzelme olmayabilir. Her iki<br /> lezyonda da beyinde histolojik değişiklik aynıdır, fakat dejeneratif değişiklikler<br /> beynin değişik bölgelerine egemen olmuştur. Son zamanlarda ağır laktik<br /> asidozla seyreden ve hemen B1 vitamin ile tedavi edilmezse ölümle sonuçlanan<br /> fulminan beriberiler, alkolikler arasında oldukça sık tanımlanmaktadır.<br /> Beriberi tedavisinde, Wernicke ansefalopatisinde B1 tedavisi hayat kurtarıcıdır<br /> ve yüksek dozlarda kullanılır.<br /> <br /> Minimal B1 vitamini eksikliklerinde, kronik alkoliklerde ise B1 vitamini vermektense diyeti düzenlemek, eğitim vermek daha<br /> doğru bir yoldur. Ancak bazen böyle durumlarda içinde 5 mg kadar da B1<br /> vitamini bulunan bir multivitamin preparatını günde 2 kez vermek faydalı olabilir.<br /> Fazla tiaminin idrarla atılıp ziyan olacağı unutulmamalıdır. Beriberi tedavisinde<br /> özellikle yaş beriberide parenteral yol seçilmeli, hatta ağır kalp yetersizliği varsa<br /> B1 vitamini damardan damla damla perfüze edilmelidir. Böyle durumlarda<br /> günlük doz 20 mg civarında olmalıdır. Wernicke sendromunda da parenteral yol<br /> tercih edilmeli ve dozlar daha da yüksek tutulmalıdır. Gerek beriberide gerekse<br /> Wernicke ansefalopatisinde ayrıca bir multivitamin preparatı da tedaviye<br /> eklenmelidir. Şüphesiz alkole bağlı beriberinin her çeşidinde B1 vitamini vermek<br /> kadar hatta ondan daha önemli olan alkolün kesilmesidir. Ameliyatlardan sonra<br /> veya mide_barsağın ağızdan beslenmeyi engelleyen hastalıklarında parenteral<br /> beslenme yaparken bu besin çözeltilerine hemen günde 2 mg kadar tiamin<br /> eklenmelidir, çünkü vücutta B1 depoları çok kısıtlıdır. Ayrıca böyle<br /> beslenmelerde genellikle ana kalori kaynağı glikozdur ve bu da tiamine olan<br /> gereksinimi artırır.<br /> <br /> Başka nedenlerle ortaya çıkan nöropatilerde, periferik fasyal paralizide (Bell<br /> paralizi ), diskopatilerde B1 vitamini kullanmak anlamsızdır, savurganlıktır ve<br /> ayrıca B1 vitamini bağlı çeşitli allerjik reaksiyonların gelişebileceği ve bunlardan<br /> anaflaktik tipte olanların ciddi tehlikelere yol açabileceği unutulmamalıdır.<br /> <br /> [[Kategori:B1 Vitamini]]</div>

tiplopedi>Drhasan