D vitamini - Revizyon geçmişi

Drhakan 17.45, 9 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-09T17:45:18Z

← Önceki sürüm		19.45, 9 Aralık 2018 tarihindeki hâli
52. satır:		52. satır:
	\| Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal\|Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,  X linked Hipoposfatemik Rikets		\| Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal\|Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,  X linked Hipoposfatemik Rikets
	\|}		\|}


	=== D vitamini eksikliğinde klinik  ===		=== D vitamini eksikliğinde klinik  ===

	D vitamini eksikliği erişkinlerde [[~~osteomalazi~~\|osteomalazi]], çocuklarda [[~~rikets~~ \|rikets  ]]tablosuna neden olmaktadır.		D vitamini eksikliği erişkinlerde [[Osteomalazi\|osteomalazi]], çocuklarda [[rikets\|rikets]]  tablosuna neden olmaktadır.

	'''[[Osteomalazi]]'''de  genelde pelvis, omurga ve kostaları içeren yaygın ağrı vardır. Ağrı başladığı yer sıklıkla bel bölgesi olup, pelvis, kalça, uyluk, sırt ve kostalara yayılır. Kemik korteksinin incelmesine bağlı olarak tibia, sternum, spinöz çıkıntılar, pelvis ve kostaların derin palpasyonu ile hassasiyet ve ağrı  bulgusu saptanabilir. Antaljik yürüyüş veya yürüme güçlüğüne neden olan [[proksimal]] kas güçsüzlüğü de osteomalazi de göreülen bir klinik bulgudur . Hastalar sandalyeden kalkmak için kollarını kullanır, merdiven inip çıkmakta ve yürümekte zorlanırlar. Şiddetli osteomalazide  kırık ilk belirti olabilir. Osteomalazide tipik radyolojik bulgu yaygın osteopeni ve psödofraktürlerdir ( Looser çizgileri ). Psödofraktürlere sıklıkla uzun kemikler, [[pubik]] ve iskiyal ramus, ulna, kosta ve skapulada  rastlanır.		'''[[Osteomalazi\|Osteomalazi]]'''de  genelde pelvis, omurga ve kostaları içeren yaygın ağrı vardır. Ağrı başladığı yer sıklıkla bel bölgesi olup, pelvis, kalça, uyluk, sırt ve kostalara yayılır. Kemik korteksinin incelmesine bağlı olarak tibia, sternum, spinöz çıkıntılar, pelvis ve kostaların derin palpasyonu ile hassasiyet ve ağrı  bulgusu saptanabilir. Antaljik yürüyüş veya yürüme güçlüğüne neden olan [[Proksimal\|proksimal]] kas güçsüzlüğü de [[osteomalazi]] de göreülen bir klinik bulgudur . Hastalar sandalyeden kalkmak için kollarını kullanır, merdiven inip çıkmakta ve yürümekte zorlanırlar. Şiddetli osteomalazide  kırık ilk belirti olabilir. Osteomalazide tipik radyolojik bulgu yaygın osteopeni ve psödofraktürlerdir ( Looser çizgileri ). Psödofraktürlere sıklıkla uzun kemikler, [[Pubik\|pubik]] ve iskiyal ramus, ulna, kosta ve skapulada  rastlanır.

	Osteomalazide serum kalsiyum düzeyi düşük yada normal, fosfor düşük, ALP ve PTH yüksek, 25(OH)D düşük, 1,25(OH)2D normal veya yüksek bulunabilir. Eğer D vit eksikliği nedeni 1 alfa hidroksilaz eksikliği ise bu durumda 1,25(OH)2D düşük, 25(OH)D normal yada yüksek bulunabilir.		Osteomalazide serum kalsiyum düzeyi düşük yada normal, fosfor düşük, ALP ve PTH yüksek, 25(OH)D düşük, 1,25(OH)2D normal veya yüksek bulunabilir. Eğer D vit eksikliği nedeni 1 alfa hidroksilaz eksikliği ise bu durumda 1,25(OH)2D düşük, 25(OH)D normal yada yüksek bulunabilir.

	'''Raşitizm'''de D vitamini eksikliğine bağlı büyğme çağındaki kemiklerin mineralizasyonu bozulmuştur. El, ayak bilekleri ve kıkırdak-eklem birleşim bölgelerinde genişleme, bacaklar ve<br/> göğüs kafesinde [[deformite]] gelişimiyle ortaya çıkar. Beraberinde bacaklarda ağrı, ayağa kalkma ve yürümede gecikme, sık sık düşme ve büyüme geriliği bulunabilir.<br/> Raşitizmli çocuklarda serum 25(OH)D düzeyi genellikle 5 ng/ml’nin altındadır.		'''Raşitizm'''de D vitamini eksikliğine bağlı büyğme çağındaki kemiklerin mineralizasyonu bozulmuştur. El, ayak bilekleri ve kıkırdak-eklem birleşim bölgelerinde genişleme, bacaklar ve<br/> göğüs kafesinde [[Deformite\|deformite]] gelişimiyle ortaya çıkar. Beraberinde bacaklarda ağrı, ayağa kalkma ve yürümede gecikme, sık sık düşme ve büyüme geriliği bulunabilir.<br/> Raşitizmli çocuklarda serum 25(OH)D düzeyi genellikle 5 ng/ml’nin altındadır.

	Birçok dokuda 1 alfa hidroksilaz ve D vitamşnş reseptörleri bulunmaktadır bu nedenle eksikliği çeşitli dokuları etkileyebilmektedir.		Birçok dokuda 1 alfa hidroksilaz ve D vitamşnş reseptörleri bulunmaktadır bu nedenle eksikliği çeşitli dokuları etkileyebilmektedir.
67. satır:		68. satır:
	'''Kas fonksiyonu'''nda önemlidir, D vit eksikliği(1,25(OH)2D oluşturamayan) olan çocuklarda 1,25(OH)2D tedavisi ile kas gücünde düzelme bildirilmiştir		'''Kas fonksiyonu'''nda önemlidir, D vit eksikliği(1,25(OH)2D oluşturamayan) olan çocuklarda 1,25(OH)2D tedavisi ile kas gücünde düzelme bildirilmiştir

	'''Bağışıklık sistemi'''nde önemli rol oynayan  Dendritik hücreler, makrofajlar ve T ve B lenfositler gibi [[antijen]] sunan hücreler D vitamini reseptörü (VDR) taşıması, immün sistem üzerine etkili olabileceğini düşündürmektedir.  D vitamini eksikliği<br/> ile tip 1 diyabet ve multipl [[skleroz]] (MS) arasında ilişki olduğu öne süren çalışmalar vardır.		'''Bağışıklık sistemi'''nde önemli rol oynayan  Dendritik hücreler, makrofajlar ve T ve B lenfositler gibi [[Antijen\|antijen]] sunan hücreler D vitamini reseptörü (VDR) taşıması, immün sistem üzerine etkili olabileceğini düşündürmektedir.  D vitamini eksikliği<br/> ile tip 1 diyabet ve multipl [[Skleroz\|skleroz]] (MS) arasında ilişki olduğu öne süren çalışmalar vardır.

	'''Nöropsikiyatrik''' fonksiyonlar, 1 alfa hidroksilaz ve D vitamini reseptörü enzimi insan beyninde de mevcuttur. D vitaminin nöronal proliferasyon, migrasyon, diferansiyasyon ve apoptozisi etkilediği  ve beyinin  gelişim  sürecinde önemli rol aldığı düşünülmektedir.		'''Nöropsikiyatrik''' fonksiyonlar, 1 alfa hidroksilaz ve D vitamini reseptörü enzimi insan beyninde de mevcuttur. D vitaminin nöronal proliferasyon, migrasyon, diferansiyasyon ve apoptozisi etkilediği  ve beyinin  gelişim  sürecinde önemli rol aldığı düşünülmektedir.

TheMan 17.42, 9 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-09T17:42:39Z

@@ 52. satır: / 52. satır: @@
 | Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal|Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,&nbsp; X linked Hipoposfatemik Rikets
 |}
 &nbsp;

Drhakan 21.31, 5 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-05T21:31:08Z

← Önceki sürüm		23.31, 5 Aralık 2018 tarihindeki hâli
12. satır:		12. satır:
	=== D Vitamini Metabolizması ===		=== D Vitamini Metabolizması ===

	[[~~Dosya~~:D-vitamini-metabolizması.PNG\|right~~\|thumb~~\|D vitamini metabolizması]]		[[File:D-vitamini-metabolizması.PNG\|thumb\|right\|D vitamini metabolizması]]

	Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.		Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.

Drhakan 21.22, 5 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-05T21:22:38Z

← Önceki sürüm		23.22, 5 Aralık 2018 tarihindeki hâli
12. satır:		12. satır:
	=== D Vitamini Metabolizması ===		=== D Vitamini Metabolizması ===

	[[~~File~~: D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|~~400px~~\|D vitamini metabolizması]]		[[Dosya:D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|thumb\|D vitamini metabolizması]]

	Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.		Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.

Drhakan 21.20, 5 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-05T21:20:05Z

← Önceki sürüm		23.20, 5 Aralık 2018 tarihindeki hâli
12. satır:		12. satır:
	=== D Vitamini Metabolizması ===		=== D Vitamini Metabolizması ===

	[[File: D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|~~upright~~\|D vitamini metabolizması]]		[[File: D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|400px\|D vitamini metabolizması]]

	Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.		Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.

Drhakan 21.18, 5 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-05T21:18:00Z

← Önceki sürüm		23.18, 5 Aralık 2018 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:

	D vitamini yağda eriyen [[vitaminler]] arasında yer almakta olup insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamindir, kalsiyum dengesi ve kemik metabolizmasında çok önemli rol oynamaktadır.		D vitamini yağda eriyen [[Vitaminler\|vitaminler]] arasında yer almakta olup insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamindir, kalsiyum dengesi ve kemik metabolizmasında çok önemli rol oynamaktadır.

	=== D vitamini Kaynakları ===		=== D vitamini Kaynakları ===
8. satır:		8. satır:
	Diyette D vitamini en fazla somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve yumurta sarısında bulunmaktadır . D vitamini diyetle, bitkilerde bulunan ergokalsiferol (D2 vitamini) ve hayvan dokularında bulunan kolekalsiferol (D3 vitamini) olmak üzere iki şekilde alınır .   Diyetle alınan veya endojen olarak yapılan D vitamini yağ hücrelerinde depo edilmekte ve ihtiyaç halinde dolaşıma salınmaktadır.		Diyette D vitamini en fazla somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve yumurta sarısında bulunmaktadır . D vitamini diyetle, bitkilerde bulunan ergokalsiferol (D2 vitamini) ve hayvan dokularında bulunan kolekalsiferol (D3 vitamini) olmak üzere iki şekilde alınır .   Diyetle alınan veya endojen olarak yapılan D vitamini yağ hücrelerinde depo edilmekte ve ihtiyaç halinde dolaşıma salınmaktadır.



	=== D Vitamini Metabolizması ===		=== D Vitamini Metabolizması ===

	[[File:D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|D vitamini metabolizması]]		[[File: D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|upright\|D vitamini metabolizması]]

	Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.		Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.
31. satır:		32. satır:
	\|-		\|-
	\| Biyo yararlanımın azalması		\| Biyo yararlanımın azalması
	\| Malabsorbsiyon (Postgastrektomi, [[Gluten]] enteropatisi, Pankreatik yetersizlik, Kistik Fibrozis, Crohn Hastalığı, Bilier Obstrüksiyon vs.) , Obezite		\| Malabsorbsiyon (Postgastrektomi, [[Gluten\|Gluten]] enteropatisi, Pankreatik yetersizlik, Kistik Fibrozis, Crohn Hastalığı, Bilier Obstrüksiyon vs.) , Obezite
	\|-		\|-
	\| Katabolizmanın arttığı durumlar		\| Katabolizmanın arttığı durumlar
45. satır:		46. satır:
	\| Kronik böbrek yetmezliği,  Hiperfosfatemi		\| Kronik böbrek yetmezliği,  Hiperfosfatemi
	\|-		\|-
	\| Tümör kaynaklı [[osteomalazi]]		\| Tümör kaynaklı [[Osteomalazi\|osteomalazi]]
	\| Tümörün Fibroblast Growth Faktör 23 salgılaması		\| Tümörün Fibroblast Growth Faktör 23 salgılaması
	\|-		\|-
	\| Genetik Hastalıklar		\| Genetik Hastalıklar
	\| Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,  X linked Hipoposfatemik Rikets		\| Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal\|Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,  X linked Hipoposfatemik Rikets
	\|}		\|}

Drhakan 21.16, 5 Aralık 2018 tarihinde

2018-12-05T21:16:31Z

← Önceki sürüm		23.16, 5 Aralık 2018 tarihindeki hâli
7. satır:		7. satır:

	Diyette D vitamini en fazla somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve yumurta sarısında bulunmaktadır . D vitamini diyetle, bitkilerde bulunan ergokalsiferol (D2 vitamini) ve hayvan dokularında bulunan kolekalsiferol (D3 vitamini) olmak üzere iki şekilde alınır .   Diyetle alınan veya endojen olarak yapılan D vitamini yağ hücrelerinde depo edilmekte ve ihtiyaç halinde dolaşıma salınmaktadır.		Diyette D vitamini en fazla somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve yumurta sarısında bulunmaktadır . D vitamini diyetle, bitkilerde bulunan ergokalsiferol (D2 vitamini) ve hayvan dokularında bulunan kolekalsiferol (D3 vitamini) olmak üzere iki şekilde alınır .   Diyetle alınan veya endojen olarak yapılan D vitamini yağ hücrelerinde depo edilmekte ve ihtiyaç halinde dolaşıma salınmaktadır.


	=== D Vitamini Metabolizması ===		=== D Vitamini Metabolizması ===

	Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.		[[File:D-vitamini-metabolizması.PNG\|right\|D vitamini metabolizması]]

			Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[Proksimal\|proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)<sub>2</sub>D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde<br/> çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)<sub>2</sub>D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)<sub>2</sub>D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.

	=== D vitamini düzeyleri ===		=== D vitamini düzeyleri ===

TheMan: " D vitamini yağda eriyen vitaminler arasında yer almakta olup insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamindir, kalsiyum dengesi ve kemik metabolizm..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

2018-12-05T21:09:37Z

" D vitamini yağda eriyen vitaminler arasında yer almakta olup insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamindir, kalsiyum dengesi ve kemik metabolizm..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

Yeni sayfa

D vitamini yağda eriyen [[vitaminler]] arasında yer almakta olup insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamindir, kalsiyum dengesi ve kemik metabolizmasında çok önemli rol oynamaktadır.  

=== D vitamini Kaynakları ===

D vitamininin temel olarak  iki formda bulunur :  Vitamin D2 (ergokalsiferol) ve vitamin D3 (kolekalsiferol).  Vitamin D2 (ergokalsiferol), ergosterolün ultraviyole B ışını ürünü olarak bitkilerde bulunur. Vitamin D3 ise dehidrokolesterolden kaynaklanır ve ciltte bulunan provitamin D3 e  ultraviyole B ışınlarının etkisiyle oluşan üründür. Vitamin D3 ya insan epidermisinde sentezlenmiş olabilir, ya da balık yağı, zenginleştirilmiş besinler ya da suplementlerden alınır. Aslında vitamin D hem D2 hem de D3’ü ifade eder.   D vitamini endojen olarak sentezlenebilmesinin yanısıra, diyetle de alınabilmektedir . Endojen olarak epidermiste prekürsör olan 7 dehidrokolesterol, güneş ışığı maruziyeti ile aktive olur ve previtamin D3’ü oluşturur . Bu açıdan UVB ışınları çoğu insan için vitamin D’nin primer kaynağıdır .  Aşırı previtamin D3 veya vitamin D3,  güneş ışığı tarafından zarar gördüğü ve inaktif ürünlerine çevrildiği için, güneş ışığına fazla maruz kalınması vitamin D3 intoksikasyonuna neden olmaz.  

Diyette D vitamini en fazla somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve yumurta sarısında bulunmaktadır . D vitamini diyetle, bitkilerde bulunan ergokalsiferol (D2 vitamini) ve hayvan dokularında bulunan kolekalsiferol (D3 vitamini) olmak üzere iki şekilde alınır .   Diyetle alınan veya endojen olarak yapılan D vitamini yağ hücrelerinde depo edilmekte ve ihtiyaç halinde dolaşıma salınmaktadır.  

=== D Vitamini Metabolizması ===

Diyetle alınan veya endojen olarak sentezlenen vitamin D2 veya vitamin D3 yağ hücrelerinde depo edilir ve gerektiğinde dolaşıma salınır.  Diyetle alınan vitamin D2 ve vitamin D3 formları ince bağırsaklar tarafından emildikten sonra, şilomikronlar ile birleşip lenfatik sisteme oradan da venöz dolaşıma katılmaktadır.  Şilomikronlar portal dolaşım yoluyla karaciğere gelir. D vitamini burada 25-hidroksilaz enzimi tarafından hidroksilasyona uğrar ve 25-hidroksivitamin D  [ 25(OH)D ] ortaya çıkar. Böbreklerin [[proksimal]] tübüllerindeki mitokondrilerde 1 alfa hidroksilaz enzimi aracılığı ile,  25(OH)D’nin aktif form olan kalsitriol olarakta bilinen 1,25-dihidroksivitamin D [1,25(OH)2D ]’ye ileri hidroksilasyonu gerçekleşir. 1 alfa hidroksilaz enzimi D vitamini sentezinde çok önemlidir ve bu enzimin düzenlenmesinde parathormon (PTH), serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeyleri ile fibroblast growth faktör 23 (FGF23) rol oynamaktadır.  Hipokalsemi gelişirse, serum PTH konsantrasyonu artarak hem  kalsiyumun böbrekte tübüler geri emilimi hemde 1-alfa hidroksilaz aktivitesini arttırır, sonuç olarak 1,25(OH)2D üretimi  ve intestinal kalsiyum emilimi artar. 1,25(OH)2D  ince barsak, böbrek ve diğer dokularda bulunan vitamin D reseptörleri üzerinden etki eder. İnce barsakta Ca absorbsiyonunu arttırır, böbreklerden de Ca kaybını azaltır böylece kan kalsiyum dengesinin korunmasını sağlar. Ek olarak anjiogenez, hücre proliferasyonu, renin üretimi üzerine inhibe edici etkileri, insülin üretimi, terminal diferansiasyonu üzerine uyarıcı biyolojik etkileri mevcuttur.  D vitamini ve metabolitleri birçok dokuda bulunan 24 hidroksilaz enzim tarafından inaktive edilerek safra yoluyla atılmaktadır.

=== D vitamini düzeyleri ===

D vitamin düzeyini değerlendirmek için 25 (OH) D düzeyine bakılır çünkü hem yarı ömrü 2-3 haftadır, hem endojen yapım hemde dietle alım hakkında bilgi sağlar. Aktif form 1,25 (OH)2Dyarı ömrü kısa(4-6 saat) olduğundan ve dolaşımdaki düzeyleri 25(OH)D e göre 1000 kat daha düşük olduğu için değerlendirmede pek uygun değildir. 25(OH)D normal değeri 40-60 ng/mL dir, 30 ng/dL altında ise yetersizlik ve eksiklikten sözedilir. 150 ng/dL den yüksek düzeyler ise D vitamini intoksikasyonu olarak değerlendirilir. 

=== D vitamini eksikliği ===

Düşük 25(OH)D düzeylerinin başlıca nedenleri koyu cilt rengi yada yetersiz güneş ışığı maruziyetine bağlı sentez azlığı ve yetersiz alımdır. Emilimin bozulduğu gastrointestinal malabsorbsiyon sendromlarında ( Crohn, Çölyak) eksiklik olabilir, yine obezite de yağ dokusu fazla olduğu için D vitamini dolaşımdan alınarak yağda depolanır ve bu durumda da D vitamini eksikliği oluşabilir.

{| class="wikitable"
|-
! colspan="2" | D vitamini eksikliği sebepleri
|-
| Deride sentezin azalması 
| Güneş ışınlarına yetersiz maruziyet,   70 yaş üzeri kişiler,  Koyu tenli kişiler
|-
| Biyo yararlanımın azalması 
| Malabsorbsiyon (Postgastrektomi, [[Gluten]] enteropatisi, Pankreatik yetersizlik, Kistik Fibrozis, Crohn Hastalığı, Bilier Obstrüksiyon vs.) , Obezite
|-
| Katabolizmanın arttığı durumlar
| Glikokortikoid ve antikonvülzan ilaç kullanımı
|-
| 25(OH)D sentezinin azalması 
| Karaciğer yetmezliği
|-
| 25(OH)D atılımının artması
| Nefrotik sendrom
|-
| 1,25(OH)2D vitamini sentezinin azalması
| Kronik böbrek yetmezliği,  Hiperfosfatemi
|-
| Tümör kaynaklı [[osteomalazi]]
| Tümörün Fibroblast Growth Faktör 23 salgılaması
|-
| Genetik Hastalıklar
| Vitamin D Bağımlı Rikets (Tip 1, Tip 2 ve Tip 3), [[Otozomal]] Dominant Hipofosfatemik Rikets,  X linked Hipoposfatemik Rikets
|}