Methemoglobinemi - Revizyon geçmişi

Sağlık'lı 23.19, 19 Haziran 2019 tarihinde

2019-06-19T23:19:01Z

← Önceki sürüm		01.19, 20 Haziran 2019 tarihindeki hâli
17. satır:		17. satır:
	MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.		MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.
	<div style="margin: 0px; padding: 0px 0px 15px;"><span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">Methemoglobin düzeyine göre genellikle ortaya çıkan semptomlar şunlardır.</font></span></span></span></span></div>		<div style="margin: 0px; padding: 0px 0px 15px;"><span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">Methemoglobin düzeyine göre genellikle ortaya çıkan semptomlar şunlardır.</font></span></span></span></span></div>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%0-3      : Normal methemoglobin fraksiyonu, genellikle  1% ~~ ~~civarındadır.</font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%0-3      : Normal methemoglobin fraksiyonu, genellikle  1% (0-3 arasında) civarındadır.</font></span></span></span>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%3-15    : Vücutta hafif  renk değişikliği (gri, mavi-mor) </font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%3-15    : Vücutta hafif  renk değişikliği (gri, mavi-mor) </font></span></span></span>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%15-20  : Siyanoz </font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%15-20  : Siyanoz </font></span></span></span>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%25-50  : Başağrısı, [[dispne]], göğüs ağrısı, palpitasyonlar, [[konfüzyon]]</font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%25-50  : Başağrısı, [[Dispne\|dispne]], göğüs ağrısı, palpitasyonlar, [[Konfüzyon\|konfüzyon]]</font></span></span></span>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%50-70  : Asidoz, mental durumda değişiklik, delirium , nöbet, koma</font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%50-70  : Asidoz, mental durumda değişiklik, delirium , nöbet, koma</font></span></span></span>
	*<span style="font-size:small~~;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif~~;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">>%70     : Genellikle ölüme ilerler.</font~~></span~~></span></span></span>		*<span style="font-size:small;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">>%70     : Genellikle ölüme ilerler.</font></span></span></span>

	== Tanı ve tedavi ==		== Tanı ve tedavi ==

			[[File:Co monitor.JPG\|thumb\|right\|CO-oksimetre cihazı]]Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.
	[[File:Co monitor.JPG\|thumb\|right\|CO-oksimetre cihazı]]
	Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.

	Methemoglobini, deoksihemoglobinden ayırt etmek için yatak başında hızla yapılabilen bir test tarif edilmiştir. Deoksijenize kanın siyah, kırmızı-mor rengine karşı, yüksek konsantrasyonda methemoglobin içeren kanın rengi çikolata kahvesidir. Bu iki kan örneği beyaz filtre kağıdına damlatılırsa deoksijenize kanın rengi atmosferik oksijen ile temas edince parlak kırmızıya dönerken, methemoglobin düzeyi yüksek kanda, renk değişimi olmaz.		Methemoglobini, deoksihemoglobinden ayırt etmek için yatak başında hızla yapılabilen bir test tarif edilmiştir. Deoksijenize kanın siyah, kırmızı-mor rengine karşı, yüksek konsantrasyonda methemoglobin içeren kanın rengi çikolata kahvesidir. Bu iki kan örneği beyaz filtre kağıdına damlatılırsa deoksijenize kanın rengi atmosferik oksijen ile temas edince parlak kırmızıya dönerken, methemoglobin düzeyi yüksek kanda, renk değişimi olmaz.

	Methemoglobinemi tanı ve tedavisinde ilk basamak methemoglobinemiden şüphelenmektir. İlk olarak hastane dışında değerlendirilen hastalarda varsa oksidan ajan uzaklaştırılmalı ve hastaneye gelene kadar oksijen destek tedavisi verilmelidir. Daha sonraki amaç dokulara oksijen sunumunu artırmaktır. Asemptomatik ve organ hasarına ait bulgusu olmayan hastalar sadece gözlenirken, koroner arter hastalığı gibi yandaş hastalığı olanlar daha düşük metHb düzeyinde bile ek girişimlere gereksinim duyar. Metilen mavisi ilk basamak antidot tedavisidir. Hastaların çoğunda tek doz yeterli olur ve toksisitenin sıklıkla 20 dk., bazen 1 saat içinde çözülmeye başladığı gözlenir. Hastada klinik düzelme yok veya metHb düzeyi % 60'ın üzerinde ise, aynı doz 1 saat sonra tekrarlanır. Metilen mavisinin % 1'lik solüsyon (10 mg ml-1) şeklinde hazırlanmış formlarına ulaşılabilir. Metilen mavisi kullanımı sakıncalı olanlarda [[Hiperbarik_oksijen_tedavisi\|hiperbarik oksijen tedavisi]], exchange [[Transfüzyon\|transfüzyon]] ve eritrosit transfüzyonu denenebilir.		Methemoglobinemi tanı ve tedavisinde ilk basamak methemoglobinemiden şüphelenmektir. İlk olarak hastane dışında değerlendirilen hastalarda varsa oksidan ajan uzaklaştırılmalı ve hastaneye gelene kadar oksijen destek tedavisi verilmelidir. Daha sonraki amaç dokulara oksijen sunumunu artırmaktır. Asemptomatik ve organ hasarına ait bulgusu olmayan hastalar sadece gözlenirken, koroner arter hastalığı gibi yandaş hastalığı olanlar daha düşük metHb düzeyinde bile ek girişimlere gereksinim duyar. Metilen mavisi ilk basamak antidot tedavisidir. Hastaların çoğunda tek doz yeterli olur ve toksisitenin sıklıkla 20 dk., bazen 1 saat içinde çözülmeye başladığı gözlenir. Hastada klinik düzelme yok veya metHb düzeyi % 60'ın üzerinde ise, aynı doz 1 saat sonra tekrarlanır. Metilen mavisinin % 1'lik solüsyon (10 mg ml-1) şeklinde hazırlanmış formlarına ulaşılabilir. Metilen mavisi kullanımı sakıncalı olanlarda [[Hiperbarik_oksijen_tedavisi\|hiperbarik oksijen tedavisi]], exchange [[Transfüzyon\|transfüzyon]] ve eritrosit transfüzyonu denenebilir.

Drhakan 14.30, 30 Mart 2019 tarihinde

2019-03-30T14:30:02Z

← Önceki sürüm		16.30, 30 Mart 2019 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:

	Methemoglobin (metHb), hemoglobin [[Molekül\|molekülünün]] anormal formlarından biridir ve ağır santral siyanozda düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.		Methemoglobin (metHb), hemoglobin [[Molekül\|molekülünün]] anormal formlarından biridir ve ağır santral [[Siyanoz\|siyanozda]] düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.

			== Etyoloji ==

	MetHb, hemoglobin molekülündeki demirin ferröz formdan (Fe2+), ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu ile oluşur. Normalde total hemoglobin (Hb)'in %1'inden az olan ve oksijen taşıma yeteneği olmayan metHb'in artması; oksihemoglobin [[Disosiasyon\|disosiasyon]] eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda ölüme yol açabilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksidasyona uğramayan kısmının oksijene yüksek affinite göstermesi ve ek olarak metHb [[Molekül\|molekülünün]] oksijen taşıma yeteneğinin bozuk olması nedeniyle doku oksijenizasyonu bozulur.		MetHb, hemoglobin molekülündeki demirin ferröz formdan (Fe2+), ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu ile oluşur. Normalde total hemoglobin (Hb)'in %1'inden az olan ve oksijen taşıma yeteneği olmayan metHb'in artması; oksihemoglobin [[Disosiasyon\|disosiasyon]] eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda ölüme yol açabilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksidasyona uğramayan kısmının oksijene yüksek affinite göstermesi ve ek olarak metHb [[Molekül\|molekülünün]] oksijen taşıma yeteneğinin bozuk olması nedeniyle doku oksijenizasyonu bozulur.
7. satır:		9. satır:

	*En sık görülen methemoglobinemi nedeni, okside edici kimyasallara maruz kalmadır. Toksinler arasında en sık methemoglobinemi oluşturan neden ise, yüksek dozda kullanılan [[Lokal_anestezikler\|lokal anestezikler]](özellikle [[Prilokain\|Prilokain]])dir.		*En sık görülen methemoglobinemi nedeni, okside edici kimyasallara maruz kalmadır. Toksinler arasında en sık methemoglobinemi oluşturan neden ise, yüksek dozda kullanılan [[Lokal_anestezikler\|lokal anestezikler]](özellikle [[Prilokain\|Prilokain]])dir.
	*Methemoglobineminin ikinci en sık nedeni, 6 aydan küçük bebeklerde diyare ve dehidratasyon sonucu gelişen ve ciddi [[metabolik asidoz]] ile ilişkili olan idiyopatik formdur.		*Methemoglobineminin ikinci en sık nedeni, 6 aydan küçük bebeklerde diyare ve dehidratasyon sonucu gelişen ve ciddi [[Metabolik_asidoz\|metabolik asidoz]] ile ilişkili olan idiyopatik formdur.
	*Üçüncü en sık neden ise, nitrat ve nitrit içeren yiyecekleri tüketmektir.		*Üçüncü en sık neden ise, nitrat ve nitrit içeren yiyecekleri tüketmektir.
	*Etyolojide dördüncü sırayı 1845 yılında tanımlanmış olan [[Otozomal\|otozomal]] resesif geçişli genetik form alır. Yenidoğanda kardiyak veya pulmoner kökenli patolojilere bağlanamayan santral siyanoz varlığında ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.		*Etyolojide dördüncü sırayı 1845 yılında tanımlanmış olan [[Otozomal\|otozomal]] resesif geçişli genetik form alır. Yenidoğanda kardiyak veya pulmoner kökenli patolojilere bağlanamayan santral siyanoz varlığında ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.

			== Klinik ==

	MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.		MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.
			<div style="margin: 0px; padding: 0px 0px 15px;"><span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">Methemoglobin düzeyine göre genellikle ortaya çıkan semptomlar şunlardır.</font></span></span></span></span></div>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%0-3      : Normal methemoglobin fraksiyonu, genellikle  1%  civarındadır.</font></span></span></span></span>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%3-15    : Vücutta hafif  renk değişikliği (gri, mavi-mor) </font></span></span></span></span>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%15-20  : Siyanoz </font></span></span></span></span>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%25-50  : Başağrısı, [[dispne]], göğüs ağrısı, palpitasyonlar, [[konfüzyon]]</font></span></span></span></span>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">%50-70  : Asidoz, mental durumda değişiklik, delirium , nöbet, koma</font></span></span></span></span>
			*<span style="font-size:small;"><span style="font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;"><span style="box-sizing:border-box"><span style="line-height:1.375rem"><font color="#2a2a2a">>%70     : Genellikle ölüme ilerler.</font></span></span></span></span>

			== Tanı ve tedavi ==


			[[File:Co monitor.JPG\|thumb\|right\|CO-oksimetre cihazı]]
	Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.		Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.

78.166.161.195 07.41, 25 Mart 2019 tarihinde

2019-03-25T07:41:39Z

← Önceki sürüm		09.41, 25 Mart 2019 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:
	~~Methemoglobin (metHb), hemoglobin [[molekül]]ünün anormal formlarından biridir ve ağır santral siyanozda düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.~~

	~~MetHb, hemoglobin molekülündeki demirin ferröz formdan~~ (~~Fe2+~~), ~~ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu ile oluşur. Normalde total~~ hemoglobin ~~(Hb)'in %1'inden az olan ve oksijen taşıma yeteneği olmayan metHb'in artması; oksihemoglobin~~ [[~~disosiasyon~~]] eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda ölüme yol açabilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksidasyona uğramayan kısmının oksijene yüksek affinite göstermesi ve ~~ek olarak metHb [[molekül]]ünün oksijen taşıma yeteneğinin bozuk olması nedeniyle doku oksijenizasyonu bozulur~~.		Methemoglobin (metHb), hemoglobin [[Molekül\|molekülünün]] anormal formlarından biridir ve ağır santral siyanozda düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.

	Methemoglobinemi, [[anestezi]] pratiğinde ender görülen bir tablodur.		MetHb, hemoglobin molekülündeki demirin ferröz formdan (Fe2+), ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu ile oluşur. Normalde total hemoglobin (Hb)'in %1'inden az olan ve oksijen taşıma yeteneği olmayan metHb'in artması; oksihemoglobin [[Disosiasyon\|disosiasyon]] eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda ölüme yol açabilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksidasyona uğramayan kısmının oksijene yüksek affinite göstermesi ve ek olarak metHb [[Molekül\|molekülünün]] oksijen taşıma yeteneğinin bozuk olması nedeniyle doku oksijenizasyonu bozulur.
	*En sık görülen methemoglobinemi nedeni, okside edici kimyasallara maruz kalmadır. Toksinler arasında en sık methemoglobinemi oluşturan neden ise, yüksek dozda kullanılan [[lokal anestezikler]](özellikle [Prilokain])dir.
	*Methemoglobineminin ikinci en sık nedeni, 6 aydan küçük bebeklerde diyare ve dehidratasyon sonucu gelişen ve ciddi metabolik asidoz ile ilişkili olan idiyopatik formdur.		Methemoglobinemi, [[Anestezi\|anestezi]] pratiğinde ender görülen bir tablodur.
	*Üçüncü en sık neden ise, nitrat ve nitrit içeren yiyecekleri tüketmektir.
	*Etyolojide dördüncü sırayı 1845 yılında tanımlanmış olan [[otozomal]] resesif geçişli genetik form alır. Yenidoğanda kardiyak veya pulmoner kökenli patolojilere bağlanamayan santral siyanoz varlığında ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.		*En sık görülen methemoglobinemi nedeni, okside edici kimyasallara maruz kalmadır. Toksinler arasında en sık methemoglobinemi oluşturan neden ise, yüksek dozda kullanılan [[Lokal_anestezikler\|lokal anestezikler]](özellikle [[Prilokain\|Prilokain]])dir.
			*Methemoglobineminin ikinci en sık nedeni, 6 aydan küçük bebeklerde diyare ve dehidratasyon sonucu gelişen ve ciddi [[metabolik asidoz]] ile ilişkili olan idiyopatik formdur.
			*Üçüncü en sık neden ise, nitrat ve nitrit içeren yiyecekleri tüketmektir.
			*Etyolojide dördüncü sırayı 1845 yılında tanımlanmış olan [[Otozomal\|otozomal]] resesif geçişli genetik form alır. Yenidoğanda kardiyak veya pulmoner kökenli patolojilere bağlanamayan santral siyanoz varlığında ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.

	MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.		MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.

	Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.		Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.

	Methemoglobini, deoksihemoglobinden ayırt etmek için yatak başında hızla yapılabilen bir test tarif edilmiştir. Deoksijenize kanın siyah, kırmızı-mor rengine karşı, yüksek konsantrasyonda methemoglobin içeren kanın rengi çikolata kahvesidir. Bu iki kan örneği beyaz filtre kağıdına damlatılırsa deoksijenize kanın rengi atmosferik oksijen ile temas edince parlak kırmızıya dönerken, methemoglobin düzeyi yüksek kanda, renk değişimi olmaz.		Methemoglobini, deoksihemoglobinden ayırt etmek için yatak başında hızla yapılabilen bir test tarif edilmiştir. Deoksijenize kanın siyah, kırmızı-mor rengine karşı, yüksek konsantrasyonda methemoglobin içeren kanın rengi çikolata kahvesidir. Bu iki kan örneği beyaz filtre kağıdına damlatılırsa deoksijenize kanın rengi atmosferik oksijen ile temas edince parlak kırmızıya dönerken, methemoglobin düzeyi yüksek kanda, renk değişimi olmaz.

	Methemoglobinemi tanı ve tedavisinde ilk basamak methemoglobinemiden şüphelenmektir. İlk olarak hastane dışında değerlendirilen hastalarda varsa oksidan ajan uzaklaştırılmalı ve hastaneye gelene kadar oksijen destek tedavisi verilmelidir. Daha sonraki amaç dokulara oksijen sunumunu artırmaktır. Asemptomatik ve organ hasarına ait bulgusu olmayan hastalar sadece gözlenirken, koroner arter hastalığı gibi yandaş hastalığı olanlar daha düşük metHb düzeyinde bile ek girişimlere gereksinim duyar. Metilen mavisi ilk basamak antidot tedavisidir. Hastaların çoğunda tek doz yeterli olur ve toksisitenin sıklıkla 20 dk., bazen 1 saat içinde çözülmeye başladığı gözlenir. Hastada klinik düzelme yok veya metHb düzeyi % 60'ın üzerinde ise, aynı doz 1 saat sonra tekrarlanır. Metilen mavisinin % 1'lik solüsyon (10 mg ml-1) şeklinde hazırlanmış formlarına ulaşılabilir. Metilen mavisi kullanımı sakıncalı olanlarda [[hiperbarik oksijen tedavisi]], exchange [[transfüzyon]] ve eritrosit transfüzyonu denenebilir.		Methemoglobinemi tanı ve tedavisinde ilk basamak methemoglobinemiden şüphelenmektir. İlk olarak hastane dışında değerlendirilen hastalarda varsa oksidan ajan uzaklaştırılmalı ve hastaneye gelene kadar oksijen destek tedavisi verilmelidir. Daha sonraki amaç dokulara oksijen sunumunu artırmaktır. Asemptomatik ve organ hasarına ait bulgusu olmayan hastalar sadece gözlenirken, koroner arter hastalığı gibi yandaş hastalığı olanlar daha düşük metHb düzeyinde bile ek girişimlere gereksinim duyar. Metilen mavisi ilk basamak antidot tedavisidir. Hastaların çoğunda tek doz yeterli olur ve toksisitenin sıklıkla 20 dk., bazen 1 saat içinde çözülmeye başladığı gözlenir. Hastada klinik düzelme yok veya metHb düzeyi % 60'ın üzerinde ise, aynı doz 1 saat sonra tekrarlanır. Metilen mavisinin % 1'lik solüsyon (10 mg ml-1) şeklinde hazırlanmış formlarına ulaşılabilir. Metilen mavisi kullanımı sakıncalı olanlarda [[Hiperbarik_oksijen_tedavisi\|hiperbarik oksijen tedavisi]], exchange [[Transfüzyon\|transfüzyon]] ve eritrosit transfüzyonu denenebilir.

Drhasan: 1 revizyon içe aktarıldı

2018-09-13T20:09:22Z

1 revizyon içe aktarıldı

← Önceki sürüm	22.09, 13 Eylül 2018 tarihindeki hâli
(Fark yok)

88.231.187.183 22.36, 9 Mayıs 2017 tarihinde

2017-05-09T22:36:52Z

Yeni sayfa

Methemoglobin (metHb), hemoglobin [[molekül]]ünün anormal formlarından biridir ve ağır santral siyanozda düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.

MetHb, hemoglobin molekülündeki demirin ferröz formdan (Fe2+), ferrik forma (Fe3+) oksidasyonu ile oluşur. Normalde total hemoglobin (Hb)'in %1'inden az olan ve oksijen taşıma yeteneği olmayan metHb'in artması; oksihemoglobin [[disosiasyon]] eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisi, laktik asidoz ve ciddi vakalarda ölüme yol açabilir. Methemoglobinemide, hemoglobinin oksidasyona uğramayan kısmının oksijene yüksek affinite göstermesi ve ek olarak metHb [[molekül]]ünün oksijen taşıma yeteneğinin bozuk olması nedeniyle doku oksijenizasyonu bozulur.

Methemoglobinemi, [[anestezi]] pratiğinde ender görülen bir tablodur.
*En sık görülen methemoglobinemi nedeni, okside edici kimyasallara maruz kalmadır. Toksinler arasında en sık methemoglobinemi oluşturan neden ise, yüksek dozda kullanılan [[lokal anestezikler]](özellikle [Prilokain])dir.
*Methemoglobineminin ikinci en sık nedeni, 6 aydan küçük bebeklerde diyare ve dehidratasyon sonucu gelişen ve ciddi metabolik asidoz ile ilişkili olan idiyopatik formdur.
*Üçüncü en sık neden ise, nitrat ve nitrit içeren yiyecekleri tüketmektir.
*Etyolojide dördüncü sırayı 1845 yılında tanımlanmış olan [[otozomal]] resesif geçişli genetik form alır. Yenidoğanda kardiyak veya pulmoner kökenli patolojilere bağlanamayan santral siyanoz varlığında ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.

MetHb koyu renkli bir pigment olduğundan, methemoglobinemili hastaların cilt rengi sıklıkla mordur, dil ve dudakları ise gri renkli olabilir. Kanın rengi karakteristik olarak çikolata kahvesidir. Klinik belirti ve bulgular kandaki metHb düzeyine, bireysel faktörlere ve yandaş hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm vakalarda semptomlar, doku hipoksisine sekonder gelişir.

Açıklanamayan siyanozu olan ve oksijen desteğine rağmen, siyanozu düzelmeyen tüm hastalarda methemoglobinemi mutlaka akla gelmelidir. Böyle bir hasta ile karşılaşıldığında EKG, kan basıncı (KB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitörize edilmeli, arteriyel kan gazı (AKG) analizi yapılmalıdır. Methemoglobinemili hastalarda SpO2, kandaki gerçek parsiyel oksijen basıncı (PaO2) ve metHb düzeyinden bağımsız olarak % 80-85 civarında ölçülür. Methemoglobinemide kesin tanı “co-oksimetre” ile konur. Co-oksimetre basitleştirilmiş bir spektrofotometredir ve ışık absorbsiyonunu 4 farklı dalga boyunda ölçerek, oksihemoglobini, deoksihemoglobinden, methemoglobinden ve karboksihemoglobinden ayırt eder.

Methemoglobini, deoksihemoglobinden ayırt etmek için yatak başında hızla yapılabilen bir test tarif edilmiştir. Deoksijenize kanın siyah, kırmızı-mor rengine karşı, yüksek konsantrasyonda methemoglobin içeren kanın rengi çikolata kahvesidir. Bu iki kan örneği beyaz filtre kağıdına damlatılırsa deoksijenize kanın rengi atmosferik oksijen ile temas edince parlak kırmızıya dönerken, methemoglobin düzeyi yüksek kanda, renk değişimi olmaz.

Methemoglobinemi tanı ve tedavisinde ilk basamak methemoglobinemiden şüphelenmektir. İlk olarak hastane dışında değerlendirilen hastalarda varsa oksidan ajan uzaklaştırılmalı ve hastaneye gelene kadar oksijen destek tedavisi verilmelidir. Daha sonraki amaç dokulara oksijen sunumunu artırmaktır. Asemptomatik ve organ hasarına ait bulgusu olmayan hastalar sadece gözlenirken, koroner arter hastalığı gibi yandaş hastalığı olanlar daha düşük metHb düzeyinde bile ek girişimlere gereksinim duyar. Metilen mavisi ilk basamak antidot tedavisidir. Hastaların çoğunda tek doz yeterli olur ve toksisitenin sıklıkla 20 dk., bazen 1 saat içinde çözülmeye başladığı gözlenir. Hastada klinik düzelme yok veya metHb düzeyi % 60'ın üzerinde ise, aynı doz 1 saat sonra tekrarlanır. Metilen mavisinin % 1'lik solüsyon (10 mg ml-1) şeklinde hazırlanmış formlarına ulaşılabilir. Metilen mavisi kullanımı sakıncalı olanlarda [[hiperbarik oksijen tedavisi]], exchange [[transfüzyon]] ve eritrosit transfüzyonu denenebilir.